3 tips om goed te starten met je nieuwe baan in coronatijd

8 min
Melissa van der Zwan | Arbeids- en organisatiepsycholoog en coach

Beginnen aan een nieuwe baan in coronatijd zit vol kleine obstakels. Je moet jouw plekje binnen de organisatie vinden, je collega’s leren kennen en je nieuwe werkzaamheden onder de knie krijgen. Hoe pak je dat aan als je alles online moet doen? In dit blogartikel geef ik je drie tips om de eerste weken bij je nieuwe werkgever tot een succes te maken. Dat doe ik door de organisatiepsychologie te vertalen naar mijn eigen ervaringen als starter bij Akerendam.

Net uit de collegebanken en klaar om de arbeidsmarkt op te gaan. Dat moment kwam voor mij (en veel andere jonge mensen) precies tijdens de coronacrisis. Ik moest plots vanuit huis netwerken en solliciteren achter een laptop. Dat voelde erg onwennig. Toch vond ik bij Akerendam een toffe baan als arbeids-en organisatiepsycholoog. En toen naderde mijn eerste werkweek…

Starten met mijn eerste echte baan had ik me totaal anders voorgesteld. Mijn verwachtingen waren torenhoog en ik stond te popelen om stappen te zetten in mijn persoonlijke en professionele ontwikkeling. Die verwachtingen moest ik helaas iets bijstellen. Ik moest mijn draai zien te vinden in een team dat ik fysiek nog nooit had ontmoet. En mijn werkzaamheden moest ik deels op kantoor en deels thuis achter mijn keukentafel ontdekken. Dat kostte even wat tijd, maar inmiddels heb ik mijn draai behoorlijk gevonden. Hoe ik dat voor elkaar gekregen heb? Dat zal ik je uitleggen.

Waar heb ik invloed op?

De vraag die ik mezelf heb gesteld was: wat kan ik doen om mijn werk als starter in coronatijd leuk te maken en hoe zorg ik ervoor dat ik gemotiveerd blijf? Daarbij richt ik me bewust op de dingen waar ik wél invloed op heb. Volgens Stephen Covey ben je namelijk dagelijks betrokken bij allerlei gebeurtenissen: het weer, de coronacrisis, de economie, het thuiswerkbeleid van je organisatie en hoe je collega’s op je reageren. Deze gebeurtenissen passen volgens Covey allemaal binnen je ‘cirkel van betrokkenheid’. Dit zijn zaken die impact op jou hebben en waar je op een positieve of negatieve manier energie en aandacht aan besteedt. Op veel van de gebeurtenissen heb je geen invloed, maar op sommige heb je wél invloed. Bijvoorbeeld nieuwe dingen leren, goed voor jezelf zorgen of een nieuwe manier van online samenwerken ontdekken. Deze gebeurtenissen vinden volgens Covey plaats in je ‘cirkel van invloed’. Covey stelt dat deze cirkel groeit naarmate je meer energie en aandacht besteedt aan dingen waar je invloed op hebt.

Focussen op wat ik wel kan… begrepen! Maar hoe zorg ik ervoor dat ik op de lange termijn gemotiveerd blijf? Volgens de Self Determination Theory (SDT) van Deci en Ryan heeft ieder mens drie essentiële psychologische basisbehoeften: autonomie, verbondenheid en competentie. Als deze drie basisbehoeften bevredigd worden, kun je optimaal presteren, zit je lekkerder in je vel en kun je blijven groeien. Bij autonomie ervaar je vrijheid in je werk en heb je zelf invloed op de inhoud van je werk. Verbondenheid gaat over de relaties met collega’s en klanten en wederzijdse waardering. Competentie zegt iets over de ontwikkeling van jouw talenten en het gevoel dat je competent bent om je taken succesvol uit te voeren. Deze drie basisbehoeften kun je direct projecteren op je eigen ‘cirkel van invloed’. Bijvoorbeeld als je over autonomie beschikt, dan kun je het werk dat jou mentaal de meeste energie kost doen op het tijdstip waarop jij je fris voelt. Je hebt dus zelf de regie over je werkdag en dat geeft je de ruimte om de dingen te doen op jouw tempo of de volgorde die het beste bij jou past.

Die theorieën zijn leuk, maar de coronatijd maakt het wel even iets lastiger om ze ook toe te passen. Hoe haal je er het meeste uit vanuit huis? Ik draag drie manieren aan waarop je de theorieën kunt toepassen aan de keukentafel of op je zolderkamer.

  1. Stel je verwachtingen bij

Kijk naar wat realistisch is en stel op basis daarvan je verwachtingen bij. Want wat gebeurt er als je te veel wilt en het lukt niet? Dat levert frustratie op! Je wilt graag nieuwe dingen leren. Maar je weet dat je veel online moet doen, waardoor je minder snel kan schakelen en het tempo vaak wat lager ligt. Daardoor heb je waarschijnlijk wat langer de tijd nodig om bekend te raken met nieuwe processen en systemen en de manieren van werken. Grote kans dat het inwerken dus wat langer duurt.

Als je met een nieuwe baan start ben je nog niet bekend met hoe alles reilt en zeilt bij je nieuwe werkgever. Onderzoek daarom eerst waar jij invloed op uit kan oefenen en breng de cirkel van betrokkenheid en jouw cirkel van invloed in kaart. En nog belangrijker: wat de twee onderscheidt en waarom. Hiermee kun je een concreet plan maken en duidelijkheid creëren in wat je wekelijks wilt leren. Zo richt jij je vooral op wat je die week hebt bereikt en minder wat je allemaal nog moet leren. Het gevolg is dat jij je sneller competent in je nieuwe werk voelt en minder druk ervaart. Denk maar zo: je kunt nu eenmaal niet in een paar weken tijd alles weten.

  1. Maak (online) kennis met jouw collega’s

Wat ik zelf altijd erg leuk vind tijdens gesprekken over werk; wat maakt jouw werk nou écht leuk? Het antwoord is vaak: mijn collega’s. Dit antwoord sluit aan bij de eerder besproken SDT; de mate waarin jij je verbonden voelt beïnvloedt je motivatie. Wanneer je doorvraagt naar waarom collega’s het werk leuk maken, zijn de antwoorden vaak: even bijkletsen bij het koffiezetapparaat, samen naar een gezamenlijk doel toewerken en de gezelligheid. Dit is een factor die je nu vaak mist, want in online meetings is persoonlijk kennismaken lastiger, gezamenlijke doelen kunnen minder gedeeld worden en de ‘sfeer’ in jouw eigen huis is toch anders dan op de werkvloer. Toch blijft het leuk (en een tikkeltje spannend) om je collega’s te ontmoeten. De bonus van online meetings is dat je gelijk een glimp opvangt van het huis en de privéomgeving van je collega’s. Daarom mijn tip: plan aparte online meetings in om kennis te maken of maak een wandeling met een collega die in de buurt woont. Toegegeven, een georganiseerde kennismaking is minder spontaan en voelt daarom misschien als een verplicht nummertje. Maar als je die hobbel eenmaal genomen hebt en je neemt de tijd om ze te leren kennen, helpt het wel om je verbonden te voelen met jouw collega’s en dát motiveert.

  1. Wees de baas over je eigen agenda

Tot slot, wees de baas over je eigen agenda. Als je veel thuiswerkt heb je minder strakke werkuren en meer autonomie over hoe jij je werk indeelt. Dat kan bijdragen aan je motivatie. Maar het kan ook zo zijn dat jij geen vrijheid ervaart als je thuiswerkt, omdat je tijdens kantooruren beschikbaar moet of wil zijn. Vraag jezelf eerst af in hoeverre dit ook van je wordt verwacht. Vaak heb je meer zeggenschap over je werkdag dan je zelf denkt. Bespreek met je werkgever hoe jij meer autonomie kan creëren om productiever te zijn, meer werkplezier te ervaren en een betere werk-privébalans te hebben.

Zie deze vreemde coronatijd vooral als een kans om je ideale werkschema te onderzoeken en je agenda daarop in te delen. Sta eens stil bij de vraag: ben ik een ochtend- of avondmens? Of houd een kort dagboek bij over wanneer je taken makkelijk uitvoert of juist helemaal niet. Tijdens mijn persoonlijke mini-onderzoek ontdekte ik dat ik een ochtendmens ben en dat ik ’s ochtends veel productiever ben. Daarom is het voor mij handiger om in de ochtend taken te doen waarbij ik me moet focussen en ’s middags bijvoorbeeld meetings te plannen. Ook werkt het voor mij goed om in mijn pauze een rondje te rennen, om de lunchdip voor te zijn en ook in de middag nog voldoende energie te hebben. Door zelf keuzes te maken over hoe jij je werk indeelt, werk je aan je autonomie en dit kan je echt meer werkplezier en motivatie opleveren.

Ga actief aan de slag
Kennismaken met nieuwe collega’s en klanten, nieuwe vaardigheden aanleren, de organisatie en processen leren kennen en met plezier en energie thuiswerken. Dat gaat allemaal niet vanzelf in deze tijd. Je maakt het jezelf echter makkelijker door niet te veel tegelijk te willen en te accepteren dat wennen aan je omgeving tijd en creativiteit vergt. Zoek actief de verbinding op met collega’s en wees assertief. Tot slot helpt het om je af te vragen hoe jij jouw tijd het beste in kunt delen, ook als dit niet in de traditionele werkweek past. Door deze dingen ter harte te nemen, waren mijn eerste weken heel leuk! Ook als je al langer aan het werk bent en nu thuis zit, kan het helpen om te starten met de vraag: waar heb ik in deze tijd wel invloed op? En ga hiermee actief aan de slag. Zo vergroot je jouw ‘cirkel van invloed’ en het gevoel van controle over je werkdagen.

Ben je op zoek naar meer begrijpelijke en bruikbare oplossingen voor jezelf, jouw team of je organisatie? Bekijk dan onze e-books, factsheets, referentieverhalen en andere blogartikelen en lees hoe je mensen en teams beter kunt laten presteren.

Over de auteur

Melissa is een energieke arbeids- en organisatiepsycholoog en coach. Samen met jou onderzoekt ze wat jij nodig hebt om met plezier aan het werk te blijven, te groeien en ontwikkelen.